ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਿਵਸ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਨ ੧੬੦੪ ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਦਿਹਾੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਿਵਸ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਪੰਜਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਪੂਰਾ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ।
ਸੰਕਲਨ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਚੁਣਿਆ। ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲਿਖਵਾਈ। ਇਹ ਕਾਰਜ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਇਲਾਹੀ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣਤਾ
ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਗੋਂ ਭਗਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੱਕ ਦੇ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਬੀਰ ਜੀ, ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ, ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ, ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ, ਧੰਨਾ ਜੀ, ਸੈਣ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਸਾਂਝਾ ਧਾਰਮਿਕ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ
ਇਸ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਿਵਸ ਦਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ, ਲਿਖਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਮੁੱਲ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਦਰ-ਪੀੜ੍ਹੀ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੰਨ ੧੭੦੮ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼
ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦਿਵਸ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਾਡਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਸਦਕਾ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਹਾੜਾ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਜੁੜਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।